مبانی نظری، چارچوب‌ها و نرم افزار مدیریت دانش هم افزا

مبانی نظری، چارچوب‌ها و نرم افزار مدیریت دانش هم افزا

مدیریت دانش، موضوع جدیدی نیست، اما رویکردها و اقبال‌های جدیدی به آن پدید آمده است. اگر مدیریت دانش به درستی فهمیده شود؛ پارادایم جدیدی را پدید می‌آورد که تحول‌های بنیادی و گسترده‌ای را در پی‌ خواهد داشت.

 

دانش و مدیریت دانش


برای تشریح ابعاد مدیریت دانش، ابتدا باید ماهیت «دانش» و «سامانه دانش» به خوبی شناخته شوند. داشتن درک دقیقی از مفهوم دانش و سامانه دانش در تشخیص نیازها و راه‌حل‌ها بسیار موثر است؛ تغییر در تعاریف، نسل‌های متمایزی در مدیریت دانش پدید آورده است.

دانش

دانش (علم) انسان «الگوی ذهنی او از جهان خارج از ذهن» اوست. حال اگر این دانش، با واژه‌ها و جمله‌ها (که اجزای زبان هستند) قابل بیان باشند، دانش آشکارنامیده می‌شوند که از طریق رسانه‌های مختلف (مکتوب، صوت، فیلم، تصویر و …) قابل انتقال هستند.

 

مفهوم دانش مفاهیم مرتبط با دانش انواع دانش‌ها خطاهای اطلاعات و دانش موجود
 مفهوم دانش مفاهیم مرتبط با دانش انواع دانش‌ها خطاهای اطلاعات و دانش موجود

سامانه دانش

سامانه دانش، مجموعه‌ای از معلومات و اطلاعات و روابط بین آن‌ها است؛ این تعریف، توصیفی ساختاری از سامانه دانش است. اگر بخواهیم سامانه دانش را با رویکرد رفتاری تعریف کنیم؛ سامانه دانش، مجموعه‌ای از فعالیت‌های علمی و روابط بین آن‌ها است.

 

5 samaneye danesh 6faaliyat haye daneshii 7zirsakhthai 8zirsakhthai
 مفهوم سامانه دانش فعالیت‌های دانشی زیرساخت‌‌ها ویژگی‌های سامانه دانش مطلوب

مدیریت دانش

کار مدیریت دانش «طراحی سامانه دانش»، پیاده‌سازی و پایش آن است. مدیریت دانش، به سامانه دانش نظم می‌دهد. مدیریت دانش یعنی مدیریت فعالیت‌های دانشی؛ یعنی مدیریت اذهان و مستندات.

 

9mafhume modiriyat danesh z9 11barnameye danesh
 مفهوم مدیریت دانش ابعاد مدیریت دانش  برنامه دانش
12zarurat 13KHATAHAYE RAYEJ 14naslha
ضرورت مدیریت دانش خطاهای رایج در مدیریت دانش نسل‌های مدیریت دانش

استقرار مدیریت دانش

آشنایی با استانداردها، ارزیابی وضع موجود، توجه به نقش نرم‌افزار و استفاده از معیارهای مناسب در انتخاب گزینه‌های پیش رو، برای موفقیت در مدیریت دانش ضروری هستند.

16standardI 17 ARZYABI 18naghshe narm afzar 19entekhab2 15PYADESAZI
استانداردهای مدیریت دانش ارزیابی وضعیت مدیریت دانش نقش نرم‌افزار در مدیریت دانش روش انتخاب نرم افزار پروژه استقرار مدیریت دانش

 

نسل جدید مدیریت دانش


دانش و فناوری «مدیریت دانش» مراحل مختلفی را طی کرده و نسل‌های متمایزی در مدیریت دانش پدید آمده‌اند. نسل های قبلی و نسل جدید مدیریت دانش در جدول زیر مقایسه شده اند:

نسل های قبلی نسل جدید
محتوای مورد توجه اطلاعات: ذخیره، بازیابی و توزیع اطلاعات دانش: محتوای ذهن انسان ها؛ توجه به مولفه های انسانی
رویکرد مبادله دانش عرضه اطلاعات: گردآوری تجربه ها، درس آموخته ها، پیشنهادات، ایده ها تقاضای اطلاعات و دانش: تولید و ارائه بر اساس نیاز
ساماندهی محتوا تجمیع اطلاعات، دسته بندی مقدماتی، تدوین بسته های اطلاعاتی منفصل در قالب تجربه، ایده و … تولید محتوا بر اساس زیرساخت های تقسیم بندی، ترکیب و یکپارچه سازی از ابتدا
نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات کامپیوتری کردن فرایندها و مخازن داده بازنگری اساسی: طراحی فرایندها و مخازن بر اساس قابلیت‌های فاوا
جایگاه مدیریت دانش یکی از واحدهای سازمانی، ایجاد فرایند ثبت، ارزیابی و نگهداری تجربیات مدیریت مبتنی بر دانش، در نظر گرفتن تمامی فعالیت ها در درون یک فضای دانشی، دانش در عنوان تار و پود

در مدیریت دانش جدید، ایجاد فرایندهای ثبت تجربیات به صورت منفصل و قطعه قطعه، صوری و کم اثر محسوب می شود.

برخی از راهبردهای مدیریت دانش جدید که کارایی و اثربخشی بسیار بیشتری برای تولید دانش (شامل آشکار سازی دانش نهفته)، انتقال دانش و کاربرد دانش دارد، عبارت اند از:

  • پرسش و پاسخ، از طریق ایجاد بسترهای تعاملی مناسب با قابلیت‌هایی نظیر امتیازدهی، مبادله امتیاز و بازی‌وار سازی
  • نظم دهی به انبار اطلاعات و دانش و تولید یکپارچه
  • انباشت و اشتراک دانش از طریق تدوین و به هنگام سازی چارچوب ها و بازبینه ها (چک لیست ها)
  • نهادینه شدن سازوکار تصمیم‌سازی از طریق ایجاد سامانه طرح‌ریزی و پایش و اتصال تصمیمات به راهبردها و شاخص ها

 

مدیریت دانش با هم افزا


دانش و اطلاعات از مولفه‌های مهم سامانه هم افزا هستند. قابلیت های هم‌افزا  برای مدیریت دانش، همه ابعاد مدیریت دانش  را در بر می‌گیرد و بسیار فراتر از امکانات مقدماتی مانند مستندسازی تجربیات است.

امکانات هم افزا در مدیریت دانش شامل مبانی نظری، چارچوب‌ها و ابزارهای نرم‌افزاری است.

 

مبانی نظری

نظریه ها، الگوها و مباحث فلسفی مرتبط با دانش در سامانه هم افزا یکپارچه شده و مبنای طراحی چارچوب‌ها و ابزارهای نرم‌افزاری هستند.

 

چارچوب‌ها

چارچوب، یکپارچه کننده محتواهای مرتبط با یک موضوع به صورتی عام است. چارچوب‌های مرتبط با مدیریت دانش شامل مولفه‌ها و روش‌های مدیریت دانش هستند، عبارتند از:

  • چارچوب طراحی سازمان: روش شناسایی وضعیت و طراحی سازمان با تاکید بر دانش و زمان در این چارچوب تشریح شده است.
  • چارچوب شناسایی شبکه مسائل
  • چارچوب طرح ریزی
  • چارچوب طرح پایش: در این چارچوب روش شناسایی مخاطبان، طراحی شاخص‌ها و گزارش‌ها بیان شده است.
  • چارچوب طراحی اصطلاح نامه: در این چارچوب روش طراحی کلیدواژه‌ها و برقراری ارتباط بین آن‌ها تشریح شده است. کلیدواژه‌ها برای ذخیره و بازیابی اطلاعات در همه بخش‌های هم‌افزا به‌ ویژه در سامانه‌های محتوا و ارتباط به کار می‌آیند.

دانش یکی از منابع مهم سازمان بوده و باید متناسب یا سایر منابع، فعالیت‌ها و اهداف سازمان مدیریت شود. چارچوب مدیریت سازمان هم‌افزا، فراتر از مدیریت دانش، به مدیریت مبتنی بر دانش پرداخته است.

 

نرم افزار مدیریت دانش

قابلیت های نرم افزاری هم افزا عبارتند از:

  1. تدوین طرح مدیریت دانش
    • تدوین برنامه
    • پرسشنامه‌های ارزیابی وضعیت مدیریت دانش
  2. شناسایی، تولید و نگهداری دانش
    • شناسایی صاحب‌نظران هر حوزه و معرفی آنان به سایر کاربران؛
    • تعریف فرایند؛ برای مدیریت فرایند‌های پژوهشی؛ مدیریت مراحل تولید انتشار و محتوا؛ ارزیابی ایده‌ها، مسائل و تجربیات
    • ایجاد صفحه و استفاده از پودمان؛ برای تولید محتوای مشارکتی، طراحی و تدوین محتوا با مشارکت جمع وسیعی از افراد
    • یادداشت نویسی، علامت گذاری، بحث
    • دسته‌بندی و تجمیع نظرات پراکنده حول موضوعات از طریق کلیدواژه‌ها و درج در صفحات مرتبط و سپس تبدیل آن‌ها به متون پیوسته و یکپارچه
    • ایجاد پرسشنامه؛ برای گردآوری داده‌ها
    • درج جدول و نمودار؛ ارائه اطلاعات به صورت داشبوردهای تصویری و گزارش‌های تحلیلی
    • تعریف مفاهیم و تشکیل واژه نامه
    • چارچوب‌ها و قالب‌های تولید محتوا، به عنوان نمونه برای «مرور قبل، حین و بعد از عمل»
  3. انتقال دانش
    • ایجاد گروه، کانال، بازنشر پست‌ها و صفحات؛ برای تبادل اطلاعات، تشکیل اجتماع عمل و یادگیری، به جریان انداختن دانش
    • پرسش، اظهارنظر، دنبال کردن اسناد؛ در راستای تعامل میان مولفان، مسئولان و کاربران در مورد هر سند (مقاله، کتاب، قانون و …)
    • ثبت سوابق؛ تخصص‌ها، دوره‌های آموزشی، تجربیات کاری، و …
    • صحه گذاری تخصص ها
    • پرسش و پاسخ پیشرفته
    • ارسال و دریافت پیام و چت
    • ارتباط صوتی و تصویری تحت وب
    • تعریف دوره‌های آموزشی
    • مدیریت دوره‌های آموزشی: ثبت نام در درس‌ها، دریافت نمرات، فهرست‌های حضوروغیاب، آزمون، انواع گزارش‌ها از آمار آموزشی و …
    • بستر ارتباطی برای آموزش: اعلام منابع درسی، ارسال تکالیف، اجتماع یادگیری، وبلاگ مشترک، ارتباط بین استاد و دانشجویان، انتشار محتوای تدریس و …
    • تشکیل دانشنامه؛ برای زمینه‌ای‌‌سازی دانش
  4. به کارگیری دانش؛ دانش زمانی که در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ شود، به کار گرفته شده است. برای تشخیص به کارگیری دانش، از این امکانات می‌توان استفاده کرد:
    • اتصال تصمیمات به مستندات
    • اندازه‌گیری و تحلیل شاخص‌های به کارگیری دانش
    • شناسایی و تحلیل شبکه مسائل سازمان
  5. مدیریت اطلاعات
    • ایجاد صفحه؛ برای انواع موضوعات (دستگاه‌ها، آیین‌نامه‌ها، گزارش‌ها) و فعالیت‌ها (فرایندها، پروژه‌ها) و نگهداری سوابق
    • ارائه محتوا به صورت متن، اسلاید و فیلم؛ امکان بارگذاری فایل‌های پیوست
    • ایجاد اصطلاح نامه و تعریف کلیدواژه‌ها؛ برای ذخیره و بازیابی اطلاعات اسناد و افراد بر اساس کلیدواژه ها
    • برقراری انواع روابط بین موضوعات
    • یادداشت نویسی، علامت گذاری در وب
    • استناد به اسناد با انواع روش‌ها (ای پی‌ای و …) و محاسبه استنادات یک سند
    • طبقه‌بندی و تنظیم سطح محرمانگی و دسترسی به اسناد
    • خروجی آر‌آی‌اس برای ترسیم نقشه دانش
  6. امتیازبندی و اعطای نشان به کارکنان بر اساس فعالیت‌ها و عملکردها؛ رتبه‌بندی علمی کارکنان
  7. سازماندهی: تعبیه وظایف دانشی افراد در تعریف سمت‌های سازمانی
  8. ایجاد درگاه: برای تجمیع ابزارها، دانش و اطلاعات مرتبط با یک موضوع یا واحد سازمانی، ایجاد کتابخانه‌های تخصصی
  9. مدیریت دانش شخصی: کارکنان می توانند در قالب سامانه دانش سازمان، به مدیریت دانش شخصی نیز بپردازند.

 

مثال: پرسش و پاسخ یکی از بهترین روش های انتقال دانش است. سامانه های پرس و جو (مانند استک اور فلو و هم افزا) با امکاناتی مانند درگاه پرسش ها، امتیازدهی به کیفیت پرسش ها، ارایه چند پاسخ به یک سوال، امتیازدهی به پاسخ ها، انتخاب پاسخ برتر و مبادله امتیاز بین کاربران برای تشویق به پاسخ دادن، می توانند کانال مناسبی برای کسب اطلاعات و دانش فراهم می کنند.

نرم‌افزار هم‌افزا فراتر از ابزارهای متعارف مدیریت دانش است. بسیاری از نرم‌افزارهایی که با عنوان مدیریت دانش مطرح می شوند، حوزه‌های محدودی از مدیریت دانش را پوشش می‌د‌هند. «مدیریت دانش» مفهومی گسترده داشته  و دربردارنده ایده‌ها و راه‌حل‌های متعددی است؛ اما تصور متعارف از مدیریت دانش چندان کامل و دقیق نیست؛ بنابراین در دید اول، «نرم افزار هم‌افزا متفاوت از نرم‌افزارهای معمولی مدیریت دانش به نظر می‌آید.»

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ابزارهای نرم‌افزاری هم‌افزا، راهنمای نرم افزا وب، راهنمای نرم‌افزار موبایل و راهنمای روش انجام کارها را مرور کنید.

 

ویژگی های هم افزا برای مدیریت دانش


برای غلبه بر موانع فرهنگی و مشارکت بهتر کارکنان، سامانه مدیریت دانش باید برای افراد مفید بوده و با سازوکارهای بازی‌وار سازی، سادگی، تامین سایر نیازها و اتصال به سایر سامانه‌ها، انگیزه و توانایی کارکنان را ارتقاء دهد.

سامانه هم افزا علاوه بر مدیریت دانش دارند، کارکردهای دیگری نیز دارد که تعامل زیادی با مدیریت دانش دارند، این کارکردها عبارتند از: مدیریت راهبردی، مدیریت زمان، مدیریت کیفیت، مدیریت عملکرد. برخورداری از قابلیت‌های جانبی، دو پیامد مهم دارد:

  • ورود و فعالیت کارکنان به سامانه
  • انجام خودکار برخی از فعالیت های دانشی، تولید داده های مورد نیاز برای مدیریت دانش

ویژگی های منحصر به فرد سامانه هم افزا برای مدیریت دانش عبارتند از:

  1. جامعیت؛ پوشش تمامی ابعاد مدیریت دانش، کارکردهای مکمل، قابلیت های نرم افزاری
  2. یکپارچگی: یکپارچگی محتوا، شبکه سازی، یکپارچگی محیط نرم افزار
  3. انعطاف پذیری: طراحی و پیاده‌سازی پودمانی، تعامل با سایر سامانه‌های نرم‌افزاری
  4. مقیاس پذیری
  5. کاربرپسندی
  6. مبتنی بر نسل جدید مدیریت دانش

 

هم افزا نسل جدید مدیریت دانش است؛ به همین خاطر برای کسانی که نسل‌های قبلی را دیده‌اند، متفاوت به نظر می‌رسد.

برای آگاهی بیشتر، ویژگی‌های هم افزا را مرور کنید.


اسلاید، مقاله

یکی از کارکردهای هم افزا، مدیریت دانش است. در این فایل ها، قابلیت‌های هم افزا برای مدیریت دانش توضیح داده شده است.

 

%d9%85%d8%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d8%a8%d8%a7-%d9%87%d9%85%e2%80%8c%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7

تجربه کنید! آغاز کنید!

از طریق «درگاه مدیریت دانش» در سامانه عمومی هم‌افزا، می‌توانید قابلیت‌های هم‌افزا برای مدیریت دانش را تجربه کنید.

این سامانه رایگان است؛ مدیریت دانش شخصی را با هم‌افزا  آغاز کنید!

hamafza_ir

سامانه محتوا |  سامانه ارتباط | سامانه پژوهش | سامانه آموزش | سامانه طرح‌ریزی | سامانه پایش | سامانه سازماندهی | سامانه اجرا

مدیریت دانش | مدیریت زمان مدیریت عملکرد | مدیریت کیفیت | مدیریت نوآوری

دانشگاه‌ها سازمان‌های مشاوره‌ای و پژوهشی | سازمان‌های پروژه محور | سازمان‌های تولیدی | سازمان‌های مالی و بیمه‌ای | شهرداری‌ها | سازمان‌های دولتی

نرم‌افزارها (وب | موبایل | دسکتاپ) | چارچوب‌ها | کلیدواژه‌ها


خدمات ما را بررسی کنید! با ما تماس بگیرید!