معماری نرم‌افزارهای هم‌افزا

معماری نرم‌افزارهای هم‌افزا

نرم‌افزار، یکی از زیرساخت‌های سامانه هم‌افزا است. نرم‌افزارهای هم‌افزا شامل نسخه‌های وب، دسک‌تاپ، گوشی همراه (موبایل) و افزونه‌هایی برای نرم‌افزار ورد و مرورگرهای وب بوده و قابلیت‌های متعددی (مانند مدیریت محتوا، رسانه‌های اجتماعی، مدیریت فعالیت و …) دارند.

 

نرم افزارهای هم افزا

 

 نرم افزار مدیریت دانش - نسخه وب نسخه وب

نسخه تحت وب نرم‌افزار هم‌افزا که مبتنی بر وب ۲ است، قابلیت‌های گسترده‌ای دارد. نسخه وب اکثر قابلیت‌های نرم‌افزاری سامانه هم‌افزا را دارا است. از نسخه وب می‌توان در بستر اینترانت یا اینترنت استفاده نمود.

sabz_icon15 نسخه موبایل

نرم‌افزار موبایل هم‌افزا  به صورت آفلاین و آنلاین (با اتصال به یکی از سامانه‌های تحت وب هم‌افزا) قابل استفاده است. این  نرم‌افزار با توجه به دسترسی بیشتر و سریع‌تر به قابلیت‌های نرم‌افزاری از طریق گوشی همراه، طراحی شده است

sabz_icon14

نسخه دسکتاپ

نسخه دسک‌تاپ، یک نرم‌افزار مدیریت شخصی است که تمامی قابلیت های نرم افزار وب را داشته و همچنین امکان اتصال به سامانه های تحت وب هم افزار را دارد. با استفاده از نسخه دسکتاب، هر شخی می تواند یا سامانه هم افزا داشته باشد.

 

ویژگی‌ها و قابلیت های نرم افزار


در نرم‌افزارهای هم‌افزا این ویژگی‌ها تعبیه شده است:

  • جامعیت
  • یکپارچگی (Integration)،
  • انعطاف پذیری (flexibility)
  • مقیاس پذیری
  • کاربرپسندی
  • امنیت (Security)

 

نرم افزارهای هم افزا، قابلیت های متعددی دارند از جمله:

  • فراداده‌ها (Metadata)
  • نمایه‌سازی (Indexing)
  • ذخیره‌سازی (Storage)
  • بازیابی (Retrieval)
  • توزیع (Distribution)
  • گردش کار (Workflow)
  • همکاری (Collaboration)
  • جستجو (Searching)
  • انتشار (Publishing)

 

نرم‌افزارهای هم‌افزا مبتنی بر معماری سرویس‌گرا طراحی شده‌اند.

 

جامعیت

نرم افزارهای هم افزا، راه‌حل‌های جامعی ارایه می دهند. همچنین، ابزارهای مختلف (مانند دنبال کردن، یادداشتی نویسی، تعریف وظایف، پرسش و پاسخ و …) در محیطی یکدست و متناسب با موضوع در دسترس هستند.

به عنوان مثال، در دوران معاصر اطلاعات و مستندات به طور انبوه تولید می‌شوند؛ اما یافتن و استفاده از معلومات موجود، به راحتی امکان‌پذیر نیست. هر چند موتورهای جستجو، بازیابی معلومات را تسهیل کرده‌اند؛ اما یافتن مطالب مفید از بین نتایج جستجو و پالایش آن‌ها برای رسیدن به معلومات مورد نیاز، بسیار سخت، پیچیده و گاهی ناممکن است. هر چند تقویت موتورهای جستجو به یافتن مطالب متناسب‌تر کمک می‌کند؛ اما رویکرد بهبود جستجو، در پی جبران مسئله آشفتگی محتواهای تولید شده است. برای حل اساسی این مشکلات، باید تولید محتوا از ابتدا به صورت یکپارچه انجام شود. در هم‌افزا علاوه بر جستجو، قابلیت‌های موثرتری برای ناوبری فراهم شده است. به عنوان مثال با برقراری ارتباط بین موضوعات و استفاده از کلیدواژه‌ها (برچسب‌ها) امکانات بسیار بیشتری (نسبت به جستجو) برای بازیابی اطلاعات فراهم می‌شود.

نرم افزار های هم افزا، از ابعاد مختلف جامع هستند:

  1. نرم افزار هم افزا، برای کارکردهای متنوعی مانند مدیریت راهبردی، مدیریت دانش، مدیریت زمان، مدیریت عملکرد، مدیریت کیفیت، مدیریت نوآوری پیکره بندی می شود. این ویژگی برای سازمان ها یکپارچگی را به ارمغان می آورد، البته اگر در جایی برخی از سامانه ها (مثلا مدیریت عملکرد) وجود داشته باشد، می توان قابلیت های مدیریت عملکرد هم افزا را کنار گذاشت.
  2. در هم‌افزا انجام فعالیت‌ها و مدیریت آنها در یک فضای کاری امکان‌پذیر است. یک کاربر ممکن است در هم افزا چندین نقش (مدیر، مجری، ناظر، داور و …) داشته باشد، همه این نقش ها در محیطی یکپارچه انجام می شوند.
  3. ترکیب فناوری‌های نرم افزاری: بسیاری از سامانه‌های نرم افزاری از چند فناوری محدود برخوردارند، اما نرم‌افزارهای هم افزا، با ترکیب فناوری‌های متعددی شکل گرفته‌اند: هم شبکه اجتماعی، هم ویکی، هم مدیریت وظایف، هم مدیریت محتوا، هم استناد و …. در هم افزا، ابزارهای مختلف (مانند دنبال کردن، یادداشتی نویسی، تعریف وظایف، پرسش و پاسخ و …) در محیطی یکدست و متناسب با موضوع در دسترس هستند.
  4. بسترهای نرم افزاری: هم‌افزا شامل نسخه‌های وب، دسک‌تاپ، گوشی همراه است.

.نکته مهم اینجاست که جامعیت هم افزا نه تنها بین‌بخشی بلکه فرابخشی نیز هست

به عنوان مثال، هم‌افزا هم بستری برای انجام فعالیت‌های دانشی است هم مدیریت دانش؛ در هم افزا هم کارهای سازمانی انجام می شوند هم امکان مدیریت عملکرد وجود دارد؛ بدین ترتیب علاوه بر محیط یکسان، ورود اطلاعات و اطلاعات ناقص و غلط کاهش می‌یابند. 

 

یکپارچگی

نرم‌افزارهای هم‌افزا زیرساختی یکپارچه برای مدیریت فراهم می‌کنند. نرم افزار های هم افزا، از ابعاد مختلف یکپارچه است:

  1. بین مبانی نظری و ابزارهای نرم افزاری: در فرایند ساخت نرم‌افزارهای هم‌افزا، ابتدا مبانی نظری تحلیل شده و چارچوب‌های عملیاتی طراحی شده‌اند، سپس برای اجرایی شدن چارچوب‌ها، نرم‌افزار طراحی شده است.
  2. بین ابزارهای نرم افزاری: در هم افزا، ابزارهای مختلف (مانند دنبال کردن، یادداشتی نویسی، تعریف وظایف، پرسش و پاسخ و …) در محیطی یکدست و متناسب با موضوع در دسترس هستند.
  3. شبکه‌ای از سامانه‌ها: امکان شبکه‌سازی سامانه‌های هم افزا پیش‌بینی شده است. بدین ترتیب سپهر هم‌افزا شکل می‌گیرد که یک سامانه گسترده یکپارچه و غیرمتمرکز است.

 

انعطاف‌پذیری 

هم افزا متناسب با کاربردهای مختلف، پیکره بندی و متناسب سازی می شود. بخش قابل توجهی از قابلیت‌های نرم‌افزار پویا (دینامیک) بوده و تغییر و تنظیم آن‌ها نیاز به کدنویسی ندارد. مثلا تعریف سطوح دسترسی، طراحی انواع موضوعات، روابط، فرایندها، فرم‌ها، امتیازبندی و … پویا است.

نرم‌افزارهای هم‌افزا، سازگار و انعطاف‌پذیر هستند:

  1. طراحی و پیاده‌سازی پودمانی زیرساخت‌ها: زیرساخت‌ها در هم‌افزا (از جمله نرم‌افزار) پودمانی (ماژولار) طراحی شده‌اند. بدین ترتیب می‌توان به تدریج بخش‌های مختلف را بکار گرفت و ضرورتی برای پیاده‌سازی کل سامانه هم‌افزا وجود ندارد.
  2. تعامل با سایر سامانه‌های نرم‌افزاری: امکان تبادل داده با معماری سرویس‌گرا در نرم‌افزار هم‌افزا پیش‌بینی شده است. به این ترتیب امکان استفاده از حساب کاربری مشترک بین هم‌افزا و سایر نرم‌افزارهای موجود و همچنین تبادل اطلاعات با نرم‌افزارهایی که امکان وب سرویس را داشته باشند، فراهم است.
  3. پیکره بندی: بسیاری از قابلیت های هم افزا، متناسب با کاربردها نیازها، تنظیم می شود.

 

 هم افزا 03-index-3--
02-index-2-- 01-index-1--

 

 کاربر پسندی

با چیدمان مناسب صفحه اول، طراحی درگاه‌ها، فرم‌ها، فرایندها و … محیط نرم‌افزار ساده و متناسب با نیازهای کاربران تنظیم می‌شود. هم چنین امکانات متعددی برای شخصی‌‌سازی نرم‌افزار  و پشتیبانی از کاربران پیش‌بینی شده است.

 

نکته مهم اینجاست که علی رغم تنوع ابزارها و کارکردها، هم‌افزا برای کاربران پیچیده نیست! 

با چیدمان مناسب صفحه اول، طراحی درگاه‌ها، فرم‌ها، فرایندها و … محیط نرم‌افزار ساده و متناسب با نیازهای کاربران تنظیم می‌شود.

 

 

ساختار


مولفه های اصلی ساختار نرم افزارها عبارتند از:

  • افراد، گروه‌ها، مقاله‌ها، نشریه‌ها، کتاب‌ها، پروژه‌ها، فرایندها و … هر کدام یک موضوع محسوب می‌شوند. محتوای موضوعات در نرم‌افزار به صورت صفحه، پست و متغیر نمایش داده می‌شوند.
  • هر کاربری که عضو سامانه می‌شود، یک صفحه کاربری برایش ایجاد می‌شود. کاربران از طریق صفحه کاربری می‌توانند خودشان را معرفی کرده و فعالیت‌هایشان را مدیریت کنند.
  • همه صفحات دارای زبانه «میزکار» بوده و همه صفحات (به غیر از صفحات کاربری) دارای زبانه «بحث» هستند.
    • در زبانه میزکار رویدادها، وظایف، یادداشت‌ها و سایر فعالیت‌های کاربران که مربوط به همان صفحه است نمایش داده می‌شوند. وظایف، یادداشت‌ها و علامت گذاری‌های کاربر در هر صفحه، علاوه بر میزکار آن صفحه، در میزکار صفحه کاربری وی نیز درج می‌شود.
    • در زبانه بحث می‌توان پرسش‌ها، نظرات، ایده‌ها و نکات مورد نظر درباره محتوای صفحه را نوشت، به پرسش‌های مطرح شده پاسخ داد و درباره نوشته‌های دیگران اظهار نظر کرد. زبانه بحث، فضایی برای مباحثه درباره محتوای صفحه فراهم می‌کند.
  • با توجه به تنوع و تعدد قابلیت‌ها، قابلیت ایجاد درگاه در هم افزا تعبیه شده است. بدین ترتیب می‌توان محتواها و ابزارهای مرتبط با یک موضوع را در یک صفحه تجمیع کرد تا دسترسی به آن‌ها ساده باشد. مثلا درگاهی برای مدیریت دانش (و یا محدودتر: درگاه ثبت درس آموخته‌ها، درگاه منابع اطلاعاتی و …) ایجاد کرد.

 

%db%8c%da%a9%d9%be%d8%a7%d8%b1%da%86%d9%87

در فرایند ساخت نرم‌افزارهای هم‌افزا، ابتدا مبانی نظری تحلیل و چارچوب‌های عملیاتی طراحی شده‌اند، سپس برای اجرایی شدن چارچوب‌ها، نرم‌افزار طراحی شده است. برای افزایش کارایی نرم افزار، بهترین نرم‌افزارها در هر رشته انتخاب شده و از آنها ایده گرفته شده است. 

 

 

ترکیب فناوری‌ها


بسیاری از سامانه‌های نرم افزاری از چند فناوری محدود برخوردارند، اما نرم‌افزارهای هم افزا، با ترکیب فناوری‌های متعددی شکل گرفته‌اند: شبکه اجتماعی، ویکی، مدیریت وظایف، تقویم، پرس و جو، ویرایش مشارکتی، ارجاع دهی و …

برای طراحی هم افزا، این نرم‌افزارها تحلیل شده و از آنها ایده گرفته شده است:

مقایسه هم افزا با لینکداین لینکداین، یکی از بهترین نرم افزاری شبکه اجتماعی تخصصی است. در هم افزا مانند لینکداین، امکان تعریف تخصص و صحه گذاری (اندورز) تخصص ها وجود دارد.
مقایسه هم افزا با استک اور فلو استک آور فلو یک سامانه حرفه ای پرسش و پاسخ است. در هم افزا مانند استک آور فلو، امکان پرسش و پاسخ، نمره دهی به پرسش ها و پاسخ ها، انتخاب بهترین پاسخ توسط پرسشگر و پاداش دادن برای پاسخ به پرسش ها وجود دارد.
jira  جیرا یکی از نرم افزارهای پیشرفته ردیابی موضوع و مدیریت پروژه است. در هم افزا برخی از قابلیت های جیرا مانند نمای وضعیت وظایف و مدیریت فرایندها تعبیه شده است.
google-calendar1  تقویم گوگل، نرم‌افزاری برای مدیرت زمان است. در هم افزا مانند تقویم گوگل امکان تعریف چندین تقویم و مشاهده آن ها در نماهای مختلف فراهم بوده و همچنین می توان رویدادها را درون تقویم تعریف نمود.
هم افزا و ویکی پدیا  ویکی‌پدیا یک دانشنامهٔ اینترنتی چندزبانه با محتویات آزاد است. در طراحی نرم افزار هم افزا، نحوه ساماندهی اطلاعات ویکی پدیا تحلیل شده و برخی از قابلیت های آن (مانند جعبه ناوبری) ایده گرفته شده است.
هم افزا و اسلاید شیر  اسلایدشیر یکی از بزرگترین وب‌گاه‌های اشتراک‌گذاری اسلاید است. در هم افزا محتوای هر صفحه ای در نماهای نوشتار، اسلاید و فیلم قابل ارائه است.
lynda لیندا یک سامانه آموزشی مبتنی بر دوره های ویدیویی است. در هم افزا می توان ویدیوها را به سبک لیندا در قالب دوره های آموزشی تنظیم کرد.
moodel  مودل یک بستر نرم‌افزاری آموزشی الکترونیکی است. در هم افزا مانند مودل امکان تعریف دوره های آموزشی، ثبت نام، ارسال تکلیف، گروه بحث، آزمون الکترونیکی و … تعبیه شده است.
هم افزا و اونت اونت یک پایگاه داده اطلاعات شغلی است. تعریف مشخصه های شغلی و مشاغل در هم افزا مشابه با اونت است.

 

نکته مهم اینجاست که هم‌افزا، ویژگی‌های بهترین سامانه‌های نرم‌افزاری را ترکیب کرده است،

چنین ترکیب یکپارچه‌ای، قابلیت‌های فوق‌العاده‌ای فراهم می‌کند که بی‌نظیر است!

مثلا:

  • در لینکداین نمی توان ویکی داشت، نمی‌توان برای یافتن پاسخ یک سوال امتیاز داد، نمی‌توان وظایف را مدیریت کرد و …
  • در هم افزا می‌توان یک گروه ایجاد کرد (مانند لینکداین) در گروه یک سوال مطرح کرد و برایش امتیاز گذاشت و به سوال و پاسخ ها نمره داد (مانند استک اور فلو)، می توان صفحه هایی ایجاد کرد و سوال ها، ایده‌ها و تجربه های مرتبط را قفسه‌بندی و تدوین نمود (مانند ویکی پدیا)
  • در هم افزا می‌توان قسمت هایی از یک متن را علامت گذاری کرده و یا برای آن وظیفه ای درباره آن تعیین کرد؛ در هم افزا می توان تمامی فعالیت‌ها را در قابل وظایف (مانند جیرا) و هم چنین فرایندها و پروژه‌ها (مانند میکروسافت پروجکت) مدیریت کرد و …

 


برای دسته‌بندی قابلیت‌های نرم‌افزار متناسب با زیرسامانه‌ها، این صفحات را ببینید:

سامانه محتوا | سامانه ارتباط | سامانه پژوهش | سامانه آموزش | سامانه طرح‌ریزی | سامانه اجرا | سامانه پایش | سامانه سازماندهی

برای دسته‌بندی قابلیت‌های نرم‌افزار متناسب با کاربردها، این صفحات را ببینید:

مدیریت دانش | مدیریت زمان مدیریت عملکرد | مدیریت کیفیت | مدیریت نوآوری

دانشگاه‌ها سازمان‌های مشاوره‌ای و پژوهشی | سازمان‌های پروژه محور | سازمان‌های تولیدی | سازمان‌های مالی و بیمه‌ای | شهرداری‌ها | سازمان‌های دولتی

برای دسته بندی قابلیت های نرم افزار به تفکیک نسخه‌ها،  این صفحات را ببینید:

نرم‌افزارها (وب | موبایل | دسکتاپ)


خدمات ما را بررسی کنید! با ما تماس بگیرید!